ایرمانیوز: پرچم مصلحتی چیست؟ دلیل انتخاب یك پرچم دیگر بر روی كشتی ها چیست؟ چه جذابیتی برای مالكان كشتی دارد؟چرا این امكان وجود دارد تا بسیاری از صاحبان كشتیها پس از ثبت كشتی تحت پرچم مصلحتی اقدام به استخدام ارزان ترین خدمه ممكن نمایند و برای پایین آوردن هزینه ها ، استاندارد زندگی و محیط كار خدمه را كاهش دهند؟

فدراسیون كارگران حمل و نقل بین المللی ITF ، در فراخوانی به موضوع پرچم های مصلحتی بر روی کشتی ها پرداخته است. در حال حاضر ظرفیت قابل توجهی از کشتی های ایران با پرچم های مصلحتی در آبهای بین المللی تردد می کنند. استفاده از این پرچم ها تاثیر و نقش بسزایی بر حقوق دریانوردان دارد. این فراخوان بر روی سایت ITF قرار گرفته است :
پرچم مناسب یا مصلحتی (Flag of Convenience - FOC) لفظی است كه به برافراشتن پرچم كشوری در كشتی، بغیر از پرچم كشور صاحب كشتی اتلاق میشود. عوارض ثبت كمتر، رقم پایین و یا عدم وجود مالیات و آزادی عمل در به خدمت گرفتن خدمه ارزان قیمت عواملی است كه صاحبان كشتی را به انتخاب پرچم مناسب ترغیب می كند.

ITF ملاحظاتی برای كشتی های ثبت شده در كشورهای مختلف، كه پرچم همان كشورها را دارند درنظر میگیرد. مضافآ اینكه عوامل دیگری را در زمان اعلام انتخاب پرچم مصلحتی از طرف صاحبان كشتی مد نظر قرار میدهد ، از جمله:

- توانایی و عزم دولت صاحب پرچم برای عمل نمودن به حداقل استانداردهای عمومی در شناورهای تحت پرچم خود
- احترام به حقوق اولیه بشر و اتحادیه های صنفی
- حق تشكیل انجمن صنفی و حق اعتراض جمعی با رعایت حسن نیت
- سوابق انسانی كه بر پایه الزامات و برسیهای كنوانسیون ILO و توصیه های مربوطه مورد ارزیابی قرار میگیرد
- عوامل مربوط به ایمنی و حفظ محیط زیست كه بر اساس برسی و تحلیل سوابق اجرای كنوانسیونهای IMO و نتایج بازرسیهای بندر مربوطه از كشتی های پهلو گرفته اعم از گزارش نقایص كشف شده و توقیف كشتی ها ارزیابی میگردد.

ITF ( فدراسیون كارگران حمل و نقل بین المللی) معتقد است كه بین صاحبان كشتی و دولتی كه پرچم آن بر كشتی افراشته شده باید ارتباط تنگاتنگ و نزدیكی بر اساس كنوانسیون قانون دریایی سازمان ملل برقرار باشد كه در حالت انتخاب پرچم مصلحتی این ارتباط وجود ندارد. برخی از دول صاحب پرچم، دارای استانداردهای ایمنی و آموزشی پایینی هستند و محدودیتی برای به كارگیری خدمه از ملیت خاصی ندارند كه گاهی مشكل زبان و ارتباط كلامی افراد روی كشتی بازدهی عملیات و ایمنی افراد را در معرض خطر قرار میدهد. در خیلی از موارد كشتی های تحت پرچم حتی از داخل كشور مطبوع هم مورد پایش قرار نمی گیرند.

بسیاری از صاحبان كشتیها پس از ثبت كشتی تحت پرچم مصلحتی اقدام به استخدام ارزان ترین خدمه ممكن میکنند و برای پایین آوردن هزینه ها از استاندارد زندگی و محیط كار خدمه می كاهند. جهانی شدن باعث شده است كه این انگیزه و هجمه رو به پایان باشد. همگام با بازار رقابتی شدید كشتیرانی، هر كشور ارائه دهنده پرچم مصلحتی، مجبور است تا قوانین پرداخت حداقل دستمزد و قوانین كار مربوطه را به اجرا گذارد. به موازات این جریان، صاحبان كشتی نیز در تلاشند تا برای بهره مندی از ارزانترین و سهل ترین قوانین پرچم، برای اداره كردن كشتی ها تكاپو ی بیشتری كنند. آیا واقعا كشمكش دریافت دستمزد منصفانه و تحقق كار شایسته پایانی دارد؟


گردآوری و ترجمه: كاپیتان مجتبی نجف پور